26 June, 2020

Στοίχημα, προλήψεις και προκαταλήψεις

Οι παίκτες έχουν προδιάθεση να παρερμηνεύουν καταστάσεις και να αισθάνονται πως έχουν τον έλεγχο, ακόμα και σε καταστάσεις, των οποίων η έκβαση είναι εκ φύσεως τυχαία, ανεξέλεγκτη και απρόβλεπτη.  

H ψευδαίσθηση του ελέγχου

Η ψευδαίσθηση του ελέγχου συναντάται σε μεγάλο βαθμό στους παίκτες τυχερών παιχνιδιών. Αποτελεί μια παράμετρο όμως, που κάθε παίκτης θα πρέπει να αντιληφθεί σε βάθος, προσπαθώντας παράλληλα να την μετριάσει, αν όχι να την εξαλείψει από τη στοιχηματική του συμπεριφορά. 

Γιατί πιστεύουμε ότι ελέγχουμε τυχαία αποτελέσματα; 

Το μυαλό κάθε ανθρώπου μοιάζει να είναι προγραμματισμένο και καλωδιωμένο για να βρίσκει αιτιολογίες και συνδέσεις ανάμεσα σε γεγονότα, ακόμα και όταν στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν. Μας ήταν πάντα δύσκολο να ερμηνεύσουμε καταστάσεις και γεγονότα ως ανεξάρτητα. 

Ο πρωτόγονος άνθρωπος είχε εξαιρετικά περιορισμένη κατανόηση για τους μηχανισμούς που καθόριζαν το περιβάλλον στο οποίο ζούσε και για το λόγο αυτό προσπάθησε απεγνωσμένα να αναζητήσει τις αιτίες και τις συνέπειες των γεγονότων γύρω του, ακόμα και όταν αυτά ήταν εντελώς τυχαία, ή πολύ πολύπλοκα για να καταφέρει να τα αναλύσει.  

Έτσι προέκυψαν δεισιδαιμονίες και τελετουργίες, ως τρόπος για να αποκτήσει ο άνθρωπος την ψευδαίσθηση του ελέγχου.  

Αυτό ισχύει σε σημαντικό βαθμό ισχύει ακόμα και σήμερα, ειδικά για όσα οι περισσότεροι αδυνατούν να κατανοήσουν, να ερμηνεύσουν και να αναλύσουν. 

Το πείραμα που έδειξε την ύπαρξη της ψευδαίσθησης του ελέγχου ακόμα και στα ζώα 

Συναρπαστικά πειράματα καταδεικνύουν τέτοιου είδους συμπεριφορές και μάλιστα σε όλο το ζωικό βασίλειο, με ένα από τα πλέον περιβόητα να έχει γίνει από τον ψυχολόγο του Χάρβαρντ. B.F.Skinner.  

Το 1948 ο Skinner εισήγαγε δοχεία με φαγητό στα κλουβιά γουρουνιών σε προκαθορισμένα και σταθερά χρονικά διαστήματα. Τα γουρούνια δεν είχαν καμία επιρροή στη συχνότητα του ταΐσματος, όμως συνέβη το εξής.  

Οποιαδήποτε συμπεριφορά επιδείκνυαν τα γουρούνια, τη στιγμή που έρχονταν η ώρα του ταΐσματος, όπως για παράδειγμα το κούνημα του κεφαλιού ή τις περιστροφές, ή το τίναγμα των ποδιών, άρχισε σταδιακά να γίνεται για αυτά, η αιτία για την οποία το φαγητό εμφανίζονταν μπροστά τους.  

Κάθε γουρούνι ανέπτυξε έτσι σταδιακά ένα εντελώς δικό του τελετουργικό κινήσεων, επειδή θεωρούσε πως αυτή ακριβώς η ιεροτελεστία του, προκαλούσε την επιβράβευση της έλευσης του φαγητού. 

Το ίδιο ισχύει και για τους ανθρώπους που έχουν συνδέσει την αίσθηση του ελέγχου με διάφορα τελετουργικά και δεισιδαιμονίες (για παράδειγμα αποφεύγουν τις μαύρες γάτες, δεν περπατάνε κάτω από σκάλες κλπ).  

Αυτό συμβαίνει σήμερα σε λιγότερο προφανή μέρη και κάθε άνθρωπος έχει αναπτύξει τα δικά του τελετουργικά για να αισθανθεί πως διατηρεί τον έλεγχο σε διάφορες εκφάνσεις της καθημερινότητάς του. 

Η επιρροή της προσωπικής επιλογής  

 Η συντριπτική πλειοψηφία των τυχερών παιχνιδιών στο καζίνο, είναι εντελώς τυχαία, όμως οι παίκτες εμφανίζουν μια εντελώς παράλογη προσέγγιση και πεποίθηση στην ικανότητά τους πως μπορούν να διατηρούν τον έλεγχο σε σχέση με την έκβαση των ενδεχομένων.  

Αυτή η τάση αποτυπώνεται ανάγλυφα από τους παίκτες τυχερών παιχνιδιών όταν ποντάρουν πολύ περισσότερα όταν είναι αυτοί που κρατάνε στα χέρια τους τα ζάρια, λίγο πριν τα ρίξουν στην τσόχα σε σύγκριση με τις φορές που κάποιος τρίτος βρίσκεται στο ρόλο αυτό.  

Οι παίκτες επιδεικνύουν έτσι εντελώς παράλογη πεποίθηση πως διαθέτουν την ικανότητα να επηρεάσουν ένα τυχαίο ενδεχόμενο, κι αυτό γιατί εξασκούν την προσωπική επιλογή κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού.  

Κάτι ακριβώς αντίστοιχο ισχύει και… δι’ αντιπροσώπου, όταν για παράδειγμα οι παίκτες, υποστηρίζουν με τα πονταρίσματά τους κάποιον που τρέχει ένα πολύ τυχερό νικηφόρο σερί, αφού θεωρούν υποσυνείδητα πως αυτός εκείνη τη στιγμή έχει τη δύναμη του ελέγχου στην έκβαση του επόμενου ενδεχομένου. 

Ψευδαίσθηση ελέγχου στο στοίχημα και πως να την αποφύγετε 

Ίσως έχετε ακούσει την έκφραση “Η ημιμάθεια είναι χειρότερη από την αμάθεια”. Το συγκεκριμένο έχει τεράστια εφαρμογή στο στοίχημα. Ακόμα και μια μικρή δόση δεδομένων και πληροφόρησης σε σχέση με μια ομάδα, έναν αγώνα ή ένα τουρνουά μπορεί εξαιτίας όσων περιγράφονται παραπάνω, να δώσει στον παίκτη την ψευδαίσθηση του ελέγχου και να τον κάνει να θεωρήσει πως έχει μεγαλύτερη ικανότητα πρόγνωσης και κατανόησης των παραμέτρων που αφορούν τις στοιχηματικές του επιλογές, από την πραγματική. 

Όταν οι στοιχηματικές επιλογές είναι επιτυχημένες, ακόμα και όταν αυτό  δεν έρχεται με τον τρόπο και τη λογική την οποίο ανέμενε ο παίκτης, τότε συχνά δικαιολογεί την αρχική του λογική και προσέγγιση εκ του αποτελέσματος, χωρίς όμως απαραίτητα αυτή να έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα, χωρίς να αποτελεί ουσιαστικά μια στέρεα διαδικασία πρόβλεψης.  

Αυτό συμβαίνει και όταν το στοίχημα χάνεται στο παρά τρίχα, αφού εκεί οι παίκτες ενθαρρύνονται από το γεγονός πως έφτασαν πολύ κοντά στη σωστή πρόβλεψη και συνήθως τα ρίχνουν στην ατυχία, χωρίς να αμφισβητήσουν την αρχική τους προσέγγιση. 

Ορισμένα πράγματα που θα σας βοηθήσουν να μετριάσετε την ψευδαίσθηση του ελέγχου είναι τα εξής: 

– Αποδεχτείτε πως δεν έχετε τον παραμικρό έλεγχο στην έκβαση των αναμετρήσεων ή των τυχαίων γεγονότων. 
– Αν θέλετε να δοκιμάσετε τις προβλέψεις σας, κάντε το σε στενά προκαθορισμένα πλαίσια, διατυπώνοντας με σαφήνεια τις αιτίες της εκάστοτε πρόβλεψης και καταγράφοντας με ακρίβεια τα αποτελέσματα 
– Αναπτύξτε τη γνώση σας σε συγκεκριμένα πρωταθλήματα/διοργανώσεις, αναζητώντας συνεχώς περισσότερες και καλύτερες πηγές πληροφόρησης.  
 

Συμπέρασμα 

Το σημαντικότερο στοιχείο που πρέπει να έχει ο παίκτης για να αντιμετωπίσει αυτές και άλλες παρόμοιες προκαταλήψεις είναι η συνείδηση ότι το στοίχημα είναι παιχνίδι αποδόσεων και όχι παιχνίδι προβλέψεων.  

Το τελικό αποτέλεσμα είναι θέμα πιθανοτήτων και ο παίκτης πρέπει να ποντάρει μόνο όταν η πιθανότητα που εκφράζεται στις αποδόσεις είναι μεγαλύτερη από αυτήν που πιστεύει ο ίδιος για το συγκεκριμένο ενδεχόμενο.  

Το αν τελικά έχει δίκιο ο παίκτης στις εκτιμήσεις του θα φανεί μετά από αρκετά στοιχήματα, αλλά τουλάχιστον η βάση της επιλογής θα είναι η σωστή εκτίμηση της πιθανότητας και όχι η… αστρομαντεία.  

Εδώ Ζεις μία Μοναδική Στοιχηματική Εμπειρία

Εδώ Ζεις μία Μοναδική Στοιχηματική Εμπειρία

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ